Publicaties

De Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek 2.0 (AIRD) geeft een helder kader voor kwaliteitsvolle diagnostiek. In deze richtlijn vind je informatie over de belangrijkste onderdelen van een kwaliteitsvol diagnostisch proces. Daarnaast ontdek je zeven kwaliteitspijlers die dit proces mee ondersteunen.

De Praktische Richtlijn Samenwerken (PRIS) wil de samenwerking tussen zorg- en welzijnsprofessionals versterken. Ze biedt praktische handvatten voor samenwerking op microniveau, met focus op het betrekken van de cliënt en diens omgeving. Het PRIS-model bevat een overzicht van de belangrijkste samenwerkingsprincipes en biedt overzichtelijke aanbevelingen en handige praktijktips aan om samenwerking te bevorderen. 

Deze richtlijn biedt handvaten voor het diagnostisch proces bij personen met (een vermoeden van) autisme. Er worden richtlijnen beschreven rond instrumenten, de samenstelling van het team, diversiteitssensitief werken, en nog veel meer. Daarnaast geven we handige tips om deze richtlijnen daadwerkelijk in de praktijk toe te passen. Tot slot bevat de richtlijn een instrumentarium om te bepalen welke gestandaardiseerde instrumenten je het best kan gebruiken. Deze richtlijn werd voor het laatst geactualiseerd in oktober 2026.

Deze richtlijn biedt handvaten voor het diagnostisch proces bij personen met een (vermoeden van) verstandelijke beperking. Er worden richtlijnen beschreven rond instrumenten, de samenstelling van het team, diversiteitssensitief werken, en nog veel meer. Daarnaast geven we handige tips om deze richtlijnen daadwerkelijk in de praktijk toe te passen. Tot slot bevat de richtlijn een instrumentarium om te bepalen welke gestandaardiseerde instrumenten je het best kan gebruiken. Deze richtlijn werd voor het laatst geactualiseerd in oktober 2026.

De richtlijn Casusformulering biedt een kader voor het opstellen van een casusformulering in de diagnostiek. Hierbij ligt de focus op het begrijpen van de unieke situatie van de cliënt, in combinatie met het formuleren van onderbouwde hypotheses over de oorzaken van de ervaren moeilijkheden. Het 5 i-model wordt naar voor geschoven als een kapstok om een casusformulering uit te werken. De richtlijn biedt zowel theoretische inzichten als praktische tips.

Deze infographic geeft een handig overzicht van de Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek. De onderdelen van een diagnostisch proces en de zeven kwaliteitspijlers worden kort uitgelicht.

Deze tool helpt hulpverleners om hun kritische en (zelf)bewuste houding te versterken. De gids bestaat uit uitleg over factoren en automatische processen die het (diagnostisch) denkproces beïnvloeden, praktijkvoorbeelden, praktische handvaten en reflectievragen. 

Deze reflecteerkaarten zijn een aanvulling op de Reflectiegids. De verschillende veelvoorkomende vertekeningen en bijbehorende reflectievragen kan je op deze manier in een handig formaat raadplegen.

Deze inspiratiegids is een onderdeel van de toolkit 'Vraagverheldering'. Het is handige tool om te reflecteren: met behulp van deze inspiratiegids kan je stilstaan bij hoe vraagverheldering vorm krijgt binnen je organisatie. De inspiratiegids is opgebouwd uit de verhelderkaarten, en ondersteunende werkvormen. We raden aan om eerst de e-learning Vraagverheldering te doorlopen voordat je met deze inspiratiegids aan de slag gaat. 

Deze inspiratiegids biedt didactische werkvormen en ideeën voor de inhoud van intervisiesessies. De gids is primair bedoeld voor BelRAI-trainers die intervisie geven aan BelRAI-indicatiestellers, maar kan ook in andere opleidings- en intervisiemomenten worden toegepast. Het doel is trainers praktische tools aan te reiken om intervisies zinvol en effectief vorm te geven.

In deze bundel brengt het KCD helderheid rond een aantal vaak gehoorde, maar niet altijd juiste beweringen rond diagnostiek. Aan de hand van zeven factchecks plaatsen we populaire uitspraken in hun juiste context, toetsen we ze aan wetenschappelijke inzichten en vertalen we die kennis naar de praktijk.

Er bestaan heel wat misverstanden over diagnostiek. Dit vertaalt zich in onjuiste uitspraken over diagnoses zoals ADHD en autisme. Om hulpverleners te ondersteunen, lanceerden we in 2025 een factcheckreeks waarbij we 7 veelvoorkomende uitspraken en misverstanden onder de loep namen. Bij elke factcheck hoort een downloadbare poster, met een QR-code naar de volledige factcheck. We verzamelden de verschillende posters in één handig document. Wil je zelf een dialoog op gang brengen met collega's of cliënten? Print de posters uit en hang ze op in je bureau, lunchruimte, of wachtzaal ... 

In deze publicatie worden de inzichten uit de grote praktijkbevraging over het gebruik van BelRIA LTCF in Vlaamse woonzorgcentra gebundeld. Dit rapport schetst een breed beeld van hoe BelRAI LTCF vandaag wordt gebruikt. Daarnaast geeft het ook een zicht op waar er nog uitdagingen en kansen liggen. 

Deze focusgroepstudie onderzoekt de implementatie van de AIRD in de Integrale Jeugdzorg tussen 2020 en 2022. Het onderzoek richt zich op de huidige toepassing van de AIRD-pijlers, de knelpunten en de praktijkondersteunende behoeften van professionals in verschillende Vlaamse organisaties binnen de jeugdzorg.

In deze publicatie wordt de rol onderzocht van dialoog bij diagnostiek en hulpverlening in de context van Integrale Jeugdhulp. Door middel van een pilootstudie wordt het traject van jongeren in een OOOC geanalyseerd, met focus op de ervaringen van betrokkenen. De studie biedt belangrijke inzichten die beleidskeuzes in de jeugdhulp kunnen verfijnen en benadrukt de noodzaak van verder onderzoek.

Dit onderzoek richt zich op de kwaliteit van A-documenten die door multidisciplinaire teams (MDTs) bij de intersectorale toegangspoort worden ingediend. Het doel is drieledig: het uitvoeren van een kwaliteitsanalyse van de aangeleverde documenten, het vergelijken van de oorspronkelijk ingediende documenten met de door de toegangspoort aangepaste versies, en het opstellen van een inventaris van het gebruikte diagnostisch instrumentarium bij aanvragen voor jeugdhulp.

Deze beoordeling evalueert de kwaliteit en de bruikbaarheid van de Bayley-4-NL in Vlaanderen. Er werd een uitgebreide beoordeling uitgevoerd vanuit de werkgroep Consistente en Objectieve instrumentenevaluaties (COI).

In dit adviesrapport wordt de Adaptive Behavior Assessment System – versie 3 – Nederlandstalige versie (ABAS-3) geëvalueerd.   Het rapport volgt zoveel mogelijk de structuur van het EFPA-beoordelingsmodel en biedt inzicht in de toepasbaarheid, betrouwbaarheid en validiteit van het instrument. Het rapport richt zich voornamelijk op het gebruik van de ABAS-3 in Vlaanderen. 

Dit rapport biedt een evaluatie van het Vlaamse normeringsonderzoek van de WISC-V-NL. De evaluatie werd gebaseerd op basis van de richtlijnen inzake normering, validiteit en betrouwbaarheid zoals opgesteld door de Commissie Testaangelegenheden Nederland (COTAN), de European Federation of Psychologists' Associations (EFPA) en de Sectie Psychodiagnostiek van de Belgische Federatie van Psychologen (BFP).

Dit advies heeft betrekking op het gebruik van het instrument ter bepaling van de zorgintensiteit voor kinderen en adolescenten (IZIKA) en het instrument ter bepaling van de zorgintensiteit voor infants en kleuters (IZIIK) binnen de aanvraagprocedure voor het bekomen van niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp (NRTJ). 

Dit adviesrapport biedt richtlijnen voor het verantwoord gebruik van de Bayley-III-NL in Vlaanderen. Het rapport bespreekt het verloop van het normeringsonderzoek in Vlaanderen en verduidelijkt de verschilpunten met Nederland. Er worden specifieke aandachtspunten geformuleerd voor de interpretatie van de resultaten op basis van Vlaamse normen, inclusief de uitbreiding naar de Bayley-III-NL-SNA.

Het adviesrapport is gericht op de verantwoorde inzet van de Clinical Evaluation of Language Fundamentals – versie 5 – Nederlandstalige versie (CELF-5-NL) in de Vlaamse context. Het rapport biedt specifieke aandachtspunten voor interpretatie en gebruik. Het rapport volgt zoveel mogelijk de structuur van het EFPA-beoordelingsmodel.

Dit document bevat een overzicht van de procedure voor testbeoordelingen, gevolgd door het KCD.

Nederlandse vertaling van het EFPA-Review Model for the Description and Evaluaties of Psychological and Educational Tests. Test Review Form and Notes for Reviewers - Version 4.2.6.

In 2024 ontwikkelde het KCD onder meer de Praktische Richtlijn Samenwerken in de Gezondheids- en welzijnszorg, de Richtlijn Diagnostiek Autisme en de Richtlijn Diagnostiek Verstandelijke Beperking.

In 2023 publiceerde het KCD de richtlijn Casusformulering: een leidraad om casusgericht te werken. Dit was ook de aanleiding tot de organisatie van een vierde studiedag 'Casusgerichte Diagnostiek over de muren heen'. 

Het KCD zette dit werkjaar in op de evaluatie van de Nederlandstalige versie van de Adaptive Behavior Assessment System – Third Edition (ABAS-3). Daarnaast breidde het aanbod van opleidingen tot BelRAI-trainer voor de verschillende instrumenten verder uit. Bijkomend maakte het KCD deel uit van de kerngroep van het pilootproject rond de BelRAI Home Care.

Er werd dit jaar ingezet op de verdere verspreiding en implementatie van de AIRD door de ontwikkeling van verschillende e-learnings. Binnen het domein VSB gingen de opleidingen tot BelRAI-trainer voor de verschillende BelRAI-intsrumenten van start. 

In 2020 werd ingezet op de bekendmaking en implementatie van de AIRD door onder meer een derde studiedag te organiseren. Meerdere diagnostische instrumenten zoals de CELF-5-NL werden geëvalueerd. In dit jaar werden de opleidingstrajecten voor verschillende BelRAI-instrumenten ontwikkeld en uitgerold. Ter ondersteuning werd dat jaar het BelRAI Kennis- en Vormingsportaal gelanceerd.

Het opleidings- en attesteringstraject voor de BelRAI Screener kwam in 2019 tot stand. In dat zelfde jaar werd het pilootproject BelRAI LTCF opgestart. Binnen het domein Integrale jeugdhulp werd de Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek ontwikkeld en werden meerdere beleidsondersteunende initiatieven genomen.

In 2018 finaliseerde het KCD de herwerking van het protocol autismespectrumstoornis (ASS) bij kinderen en jongeren en het protocol ASS bij volwassenen. Er werd hierrond een tweede studiedag georganiseerd met als titel 'Diagnostiek van Autisme in Perspectief'. Het KCD ondersteunde in dat jaar het pilootproject rond de uitrol van de BelRAI Screener als inschalingsinstrument voor de toekenning van het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden.

In dit jaarverslag komen verschillende gerealiseerde actiepunten aan bod, onder meer: het ontwikkelen van richtlijnen voor testbeoordeling, de voorbereiding van de implementatiefase BelRAI-Screener in Vlaanderen en de Inschaling Zorgzwaarte bij minderjarigen.

In 2016 werd de scope van het KCD uitgebreid aan bod met relevante opdrachten binnen de Vlaamse sociale bescherming.   adviesrapport betreffende instrumenten ter bepaling van de Zorgintensiteit bij Kinderen en Adolescenten (IZIKA) en bij Infants en Kleuters (IZIIK) 

In 2015 organiseerde het KCD de eerste studiedag 'Diagnostiek in perspectief', ontwikkelden we een representatief steekproefmodel, een ontwerp van belevingsonderzoek en kwam de actualisering van de Classificerende Diagnostische Protocollen (CDP) aan bod.

Een verslag van het eerste werkingsjaar van het KCD. 

De Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek (AIRD) is een basiswerk dat een kwaliteitskader rond diagnostiek uiteen zet.